Czy można pokonać jąkanie, zmieniając sposób, w jaki oddychamy? Najnowsze badania naukowe publikowane w czasopiśmie Język a Kultura rzucają nowe światło na ten problem. Okazuje się, że kluczem do sukcesu nie jest „branie głębokiego wdechu”, lecz coś zupełnie przeciwnego. Poznaj holistyczne podejście, które łączy metodę Butejki z hipnozą Ericksonowską.
Dlaczego tradycyjna logopedia czasem nie wystarcza?
Wielu pacjentów z jąkaniem zmaga się z tzw. chorobą głębokiego (nadmiernego) oddychania. Podczas stresujących sytuacji komunikacyjnych dochodzi do hiperwentylacji – gwałtownych wdechów ustami, które pozbywają nas nadmiaru dwutlenku węgla (CO2).
Skutkiem jest:
- Nasilenie skurczów mięśni (toniczno-klonicznych).
- Aktywacja układu współczulnego (stan lęku).
- Pogłębienie niepłynności mowy.
Metoda Butejki w terapii jąkania: mniej znaczy więcej
W artykule Gabrieli Dragun i Lucyny Kościelniak-Kubisiak opisano przypadki nastolatków, u których pauza kontrolna (PK) na starcie wynosiła zaledwie 8 sekund. Wdrażając metodę Butejki terapeutki skupiły się na:
- Oddychaniu wyłącznie przez nos (również podczas sportu i snu – z pomocą plastrów MyoTape).
- Redukcji objętości oddechowej, co pozwala uspokoić układ nerwowy.
- Ćwiczeniu „kroków”, które w wymierny sposób podnoszą tolerancję organizmu na CO2.
Rola hipnozy Ericksonowskiej
Wprowadzenie elementów hipnozy według Miltona Ericksona pozwoliło pacjentom na głęboki relaks. W przeciwieństwie do stereotypów, hipnoterapia w logopedii to:
- Budowanie sprawstwa: pacjent sam wybiera czas ćwiczeń, co jest kluczowe u zbuntowanych nastolatków.
- Regulacja emocji: spokojny głos terapeuty i wizualizacje redukują napięcie w klatce piersiowej i przeponie.
Efekty terapii: wyniki, które dają nadzieję
Analiza przypadków wykazała, że już po kilku tygodniach systematycznych ćwiczeń u pacjentów zaobserwowano:
- Wzrost tolerancji na CO2: U jednego z chłopców wynik podskoczył z 8 do 43 kroków, a po sesji relaksacyjnej aż do 57!
- Redukcję tików: U 15-latka znacząco zmniejszyły się napięcia mięśniowe towarzyszące mówieniu.
- Lepsze samopoczucie: Stabilizacja oddechu przełożyła się na mniejszy lęk przed wypowiadaniem się (redukcja logofobii).
Pamiętaj: Systematyczność to fundament. Artykuł dowodzi, że nawet krótka przerwa w ćwiczeniach (np. wakacje) może spowodować spadek parametrów oddechowych do poziomu początkowego.
Podsumowanie i wnioski dla pacjentów
Terapia logopedyczna w ujęciu holistycznym to nie tylko „poprawne wymawianie głosek”. To praca nad biochemią oddechu i spokojem ducha. Połączenie metody Butejki z technikami relaksacyjnymi to ciekawa alternatywa dla osób szukających skutecznych sposobów na jąkanie.
Zródło: G. Dragun, L. Kościelniak-Kubisiak, „Trening oddechowy metodą Butejki oraz elementy hipnozy ericksonowskiej w logopedycznej terapii osób jąkających się – opis przypadków”, Język a Kultura, t. 29, 2023.
Chcesz odzyskać kontrolę nad swoim głosem? Sprawdź nasze kursy i zacznij ćwiczyć pod okiem certyfikowanych instruktorów. Płynność mowy zaczyna się od pierwszego, spokojnego oddechu nosem.

